Ашшĕ-амăшĕн сывлăхĕ пĕлтерĕшлĕ
Раççейре 2024 çула Çемье çулталăкĕ тесе палăртнă. Çемьери чи пĕлтерĕшлĕ пулăм вара - ачасем çурални. Çавăнпа та ку чухне кунта ача çуратасси çине витĕм кÿрекен мĕнпур орган сывă пулни пысăк пĕлтерĕшлĕ. Ку чухне мăшăрсен çан-çурăм пиçĕхлĕхĕ те, кăмăл-туйăмĕ те, ăс-тăнĕ те, социаллă ăнăçлăхĕ те тĕп вырăна тухса тăраççĕ.
Чăваш Республикинче ача çуратмалли ÿсĕмри хĕрарăмсемпе арçынсен сывлăхĕ çине пысăк тимлĕх уйăраççĕ. Çак тĕллевпе медицина ĕçченĕсем ĕç коллективĕсене тухассине те йĕркеленĕ. Çулталăк пуçланнăранпа кăçал 7220 çын медицина тĕрĕслевĕсем витĕр тухнă, вĕсенчен 1354-шĕ арçынсем пулсан, 5866-шĕ хĕрарăмсем.
Юлашки çулсенче арçынсем ĕçе юрăхлă тапхăрта, 45-65 çулсенче, пурнăçран уйрăлни сисĕнет. Çакă медицина ĕçченĕсемпе пĕрлех влаçра ларакансене те пăшăрхантарать. Çак пулăм çемье тата унăн ăнăçлăхĕ çине те пысăк витĕм кÿрет. Ку енĕпе яллă вырăнсенче лару-тăру палăрмаллах çивĕч. Çавăнпа та Чăваш Ен Пуçлăхĕ Олег Николаев муниципалитет пуçлăхĕсене çынсене диспансеризаци тăма явăçтарас, чирсене малтанхи тапхăртах тупса палăртас, вăхăта тăсмасăр сипленме пуçлассипе ĕçе тивĕçлĕ шайра йĕркелеме сĕннĕ.
Аса илтеретпĕр, диспансеризаци «Сывлăх сыхлавĕ» наци проекчĕ шучĕпе пурнăçа кĕрет. Раççей Федерацийĕн Президенчĕн пуçарăвĕпе вăл мĕнпур çыншăн тÿлевсĕрех иртет. 2024-2026 çулсенче граждансене медицина пулăшăвĕпе тÿлевсĕ-рех тивĕçтерессипе çыхăннă патшалăх программипе килĕ- шÿллĕн ача çуратмалли ÿсĕмри çынсене диспансеризаци ирттернĕ чухне ача тĕвĕленесси çине япăх витĕм кÿрекен, йывăр çын пулнă, ача çуратнă тата ун хыççăнхи тапхăрсенче аталанма пултаракан чир-чĕре тата ытти факторсене тупса палăртасси çине пысăк пусăм тăваççĕ те.
2019 çултанпа пирĕн регионта «Çамрăк мăшăрсен сертификачĕ» пурнăçа кĕрет. Асăннă сертификата тивĕçнисем мăшăрланăва регистрациленĕренпе пĕр çулталăк хушшинче ОМС полисĕпе тÿлевсĕрех перинаталь центрĕн пысăк квалификациллĕ специалисчĕсенчен хĕсĕрлĕх патне илсе çитерме пултаракан факторсенчен вăхăтра сипленес тĕлĕшпе консультаци илме пултараççĕ.
Çавăн пекех 2019 çултанпа регионта арçынсен сывлăхĕ тата вĕсен пурнăçне вăрăмлатассипе ятарлă проект та ĕçлет, ку чухне диспансеризацинче арçынсен сывлăхĕ çине ытларах та тимлĕх уйăрма тăрăшаççĕ. Раççей Федерацийĕнче хĕрарăмсене консультаци парассипе, пур енлĕ тĕрĕслев ирттерессипе ĕçе лайăх йĕркеленĕ. Сăмах май, хĕрарăмсем арçынсемпе танлаштарсан хăйсен сывлăхĕ çине ытларах та тимлĕх уйăраççĕ. Çакă вара этемлĕхĕн черчен пайĕнче пĕчĕкренех тĕвĕленет, малашлăхра ача çуратма сывă пурнăçа тытса пурăнма хистет. Арçынсене те ăрăва тăсма хатĕрлессипе вара малтанах кун пек тытăм пулман.
Чăваш Республикинче амăшĕпе ачисене тивĕçлĕ медицина пулăшăвĕ парассине лайăх йĕркеленĕрен регион кăкăр ачисем вилессине чакарассипе малтисен йышĕнче. Ача амăшĕ пулма хатĕрленекен хĕрарăмсене валли медицинăпа социаллă пулăшу паракан центрсем йĕркелени те тухăçлă пулнине кăтартса пачĕ, виçĕ çул хушшинче хырăм пăрахасси 8 процент чакнă.
Республикăри демографи лару-тăрăвне лайăхлатасси çине экстракорпораллă майпа çие хăварма пулăшни те витĕм кÿрет. Çак мелпе усă курса кун çути курнă ачасен шучĕ 14 процент ÿснĕ. Çакна та палăртмалла, ЭКО процедурипе хĕрарăмсем ОМС программăпа тÿлевсĕрех усă курма пултараççĕ.
Ача çуратаслăхне ÿстерес тĕлĕшпе амăшĕпе ачине пахалăхлă медицина пулăшăвĕпе тивĕçтерессине, медицина учрежденийĕсен пурлăхпа техника никĕсне çирĕплетесси çине пысăк тимлĕх уйăраççĕ. 2024 çулта амăшĕпе ачисене медицина пулăшăвĕпе тивĕçтерекен организацисен пурлăхпа техника никĕсне çирĕплетме 600 миллион тенкĕ яма палăртаççĕ. Чи пысăк объектсенчен пĕри - Çĕнĕ Шупашкарти медицина центрĕн ача-пăча стационарĕ. 2024-2025 çулсенче вăл тĕпренех çĕнелмелле.
Эльвира КУЗЬМИНА.
КОММЕНТАРИ
Елена ТРИФОНОВА, Элĕк район больницин акушер-гинекологĕ:
Кирек епле акушер-гинекологшăн та унăн кулленхи ĕçĕнче ачана кун çути парнелессипе çыхăннă ыйту чи пĕлтерĕшли. Çак пулăм арăмĕпе упăшкишĕн те яваплă тапхăр. Пепки таса-сывă çуралтăр тесен ашшĕ-амăшĕн хăйсен сывлăхĕ çирĕп пулмаллине ăса хывмалла. Халĕ мăшăрсен çие юличченех тĕрĕсленме, сывлăх шайне палăртма май пур. Ку енĕпе ĕçе район больницинче те лайăх йĕркеленĕ. Таса-сывă ача çуратас тĕллевлĕ мăшăрсем консультацине килни савăнтарать.
Республикăра пурăнакансем ЭКО пулăшăвĕпе тÿлевсĕрех усă курма пултарни те пысăк пĕлтерĕшлĕ. Асăннă медицина пулăшăвĕпе усă куракансен шучĕ республикăра çеç мар, Элĕк енре те çулсеренех ÿсет. Сăмахран, иртнĕ çулсенче Элĕк енре кун пек майпа виçĕ-тăватă ача кун çути курнă пулсан, кăçал ултă пепке çуралнă та. Тепĕр хĕрарăм сăнавра шутланать.